Kiến thức hữu ích cho người mới chơi Lan

Kiến thức hữu ích cho người mới chơi Lan, Nguồn: Trần Thanh Hải.

Bạn yêu và bạn đã đam mê hoa lan! Chắc rồi và bạn luôn muốn sở hữu những giò lan đẹp, đúng vậy chứ. Bạn có tiền, có thể bỏ tiền ra mua ngay giò lan mình thích, nhưng rồi chơi hoa xong thì cây lan của bạn lại lụi dần. Có bạn chơi theo quan điểm, chết lại trồng, chết lại trồng, khi chưa nắm những nguyên lý cơ bản về đặc tính sinh thái của cây lan, trồng chả khác nào phá hại, muối bỏ bể.

1. Chọn lan để chơi
– Mới chơi, theo mình chọn lan rừng là phù hợp nhất và cũng đẹp nhất, rừng có nhiều loại, có loại dễ thuần, có loại khó thuần, có loại gần như không thể thuần, có loại hợp khí hậu vùng này, có loại hợp khí hậu vùng khác, tùy sở thích, điều kiện khí hậu mà chơi.

– Lan rừng nhiều loại nhưng có 4 nhóm chính: Thân thòng (như Phi điệp, trầm, long tu, u lồi, thái bình, hạc vỹ…), Đơn thân (giáng hương, quế, nhạn, tam bảo sắc, tai trâu, cáo, sóc, hải yến …), Địa lan và Hài.

– Trong các nhóm này theo mình có 3 loai nên trồng nhất đó là Phi điệp (Giả hạc), Đai Châu (Nghinh xuân, Ngọc điểm, Tai trâu) và Quế vì 3 loại này hội đủ các yếu tố dễ trồng chăm sóc, hoa đẹp, thơm, màu hoa và hình dáng hoa đa dạng, giá vừa phải, riêng Tai trâu nở vào Tết cổ truyền nên càng quý. Chỉ cần bạn có một giò Phi điệp độc, một trụ Tai trâu khủng, hay giò Quế lớn là bạn đủ để người khác phải nể rồi. Sau đây là cách trồng, chăm sóc từng loại.

2. Lý do chọn lan giả hạc cho người mới bắt đầu chơi
– Thứ nhất, nó dễ trồng, ai đã chơi rồi đều biết, Phi điệp cực kỳ dễ trồng, các cụ xưa đã đem ở rừng về cột vào thân cây trong vườn chả tưới tắm gì mà vẫn xanh tốt, ra hoa đều đặn. Tôi đã gặp ở nhiều nơi, chỉ cột vào thân nhãn, mít, thậm chí thân cau – nắng chiếu gần như trực tiếp vẫn to đẹp. Nó phù hợp với mọi vùng miền, từ miền bắc, núi cao khí lạnh, đến miền nam mưa nhiều, miền trung khô nóng, vùng biển mặn mòi đến Tây Nguyên nắng gió, đều trồng và ra hoa được, có thể treo dưới gốc cây, ghép cây sống, treo giàn, ghép dớn, gỗ, chậu đều ok, có thể chịu nắng tới 100% ( trừ nơi nắng gắt). Có nơi tôi thấy người dân còn dùng thau nhôm thủng, lốp ô tô, giỏ xe đạp, máng lợn hỏng… trồng cũng ok.

– Thứ hai, hoa đẹp, hoa phi điệp là loại hoa đẹp với màu sắc quyến rũ, từ tím đến hồng nhạt, trắng, Phi điệp là loại đa dạng nhất về màu hoa. Hiện nay, loại 5 cánh trắng và trắng tuyền là loại đặc biệt được ưa chuộng và cũng đẹp, nhưng tôi vẫn thích màu tím đậm hơn. Hình dạng hoa cũng có nhiều hình dáng khác nhau như cánh cong hay cụp, kích cỡ to hay nhỏ, môi hoa hình bầu hay nhọn… Mới chơi chúng ta sẽ tìm hiểu dần về mặt hoa.

cach trong phi diep vang

– Thứ ba, hương hoa phi điệp rất thơm, mùi thơm quyến rũ mà ai thưởng rồi sẽ không quên, gần như hương Trầm, cũng tương tự lan Trầm. Một giò phi điệp nở sẽ thơm cả khu vườn, đem vào nhà treo thì tuyệt.

– Thứ tư, hoa phi điệp rất bền (nếu không bị mưa, nắng và côn trùng thụ phấn), của nhà mình có cây gần một tháng mới tàn.

– Thứ năm, ít sâu bệnh, thối nhũn, đây là vấn đề lớn với người mới chơi lan, các loại khác thường hay bị nấm, thối nhũn, nhưng phi điệp thì rất khoẻ rất ít khi sâu bệnh, nấm vì mùa đông rụng lá nên không lưu mầm sâu bệnh, chỉ khi mưa xong nắng to dễ bị thối nhũn mầm non thôi.

– Thứ sáu, phi điệp đa dạng về vùng miền xuất xứ như Hoà Bình, Thái Nguyên, Phú Thọ, Cao Bằng, Lạng Sơn, Cát Bà, Thái Nguyên, Ninh Bình, Phong Nha, Daklay, Chumoray, Hòn Hèo, Di Linh… Mỗi nơi có đặc sắc riêng về màu và kết cấu hoa. Do vậy, nó được giới chơi lan thích thú sưu tầm vùng miền.

– Thứ bảy, rất dễ nhân giống, ai cũng có thể làm được, bà con ta đã làm từ nhiều đời nay rồi (mình sẽ chia sẻ ở phần sau về kinh nghiệm nhân giống).

cach nhan giong lan rung

– Thứ tám, về giá cả, đây là vấn đề ai cũng quan tâm vì đa phần chúng ta đều chưa khá giả, và bao giờ cũng thích rẻ, hiện nay do những ưu điểm của Phi điệp nên trong rừng tự nhiên bị khai thác cạn kiệt, mặt khác do nhu cầu cao, các nhà vườn đẩy giá nên giá Phi điệp khá cao nếu mua giò đã thuần (đã ghép ra rễ bám giá thể) trung bình khoảng 100.000đ/thân trưởng thành tùy loại (trừ giá 5 cánh trắng, trắng tuyền, Di Linh xuân… giá quá cao, chúng ta mới chơi sẽ không nên mua loại này, khi có đủ kinh nghiệm và tiền bạc ta sẽ bàn về nó). Giá hàng kg có lúc khoảng 350.000 – 450.000đ/kg, nhưng hiện nay do có nguồn hàng từ Tây Nguyên, Campuchia, Lào về nên giá khoảng 250.000 – 300.000 đ/kg hàng đẹp (hàng qua sơ tuyển), hàng tạp thì tầm 150.000 – 200.000 đ/kg. Tất nhiên hàng đẹp ở đây thì chưa bàn tới mặt hoa, chỉ đánh giá dựa trên thân, gốc, lá…