Những nỗ lực của Thái Lan chống khai thác IUU sau thẻ vàng

Những nỗ lực của Thái Lan chống khai thác IUU sau thẻ vàng, Nguồn: VASEP.

(Vasep.com.vn) Sau khi bị EU cảnh báo “thẻ vàng”, Thái Lan đã nỗ lực hết sức bằng các hành động cụ thể và sự vào cuộc quyết liệt của cả cơ quan quản lý, sự tham gia phối hợp tích cực của toàn ngành. Đến nay, dù chưa lấy lại được “thẻ xanh” nhưng Thái Lan đã duy trì để không bị giơ “thẻ đỏ” vì những nỗ lực cải thiện quản lý nghề cá của Thái Lan đã được EU ghi nhận.

1. Tổng quan
– Trước năm 2014, quản lý nghề cá Thái Lan có nhiều bất cập như: thiếu các chương trình kiểm soát, giám sát hiệu quả tại khu vực khai thác; không phù hợp với các quy tắc và quy định quốc tế; thực thi pháp luật về nghề cá không hiệu quả.

– Tuy nhiên sau năm 2015, nước này xây dựng chiến dịch cải cách nghề cá nhằm thúc đẩy quản lý nghề cá bền vững như: Giới hạn các vùng khai thác, đưa ra luật nghề cá mới cùng với việc thực thi nghiêm túc, cải cách quản lý nghề cá, kiểm soát (MCS), truy xuất nguồn gốc các sản phẩm thủy sản, tái cơ cấu và tăng nhân lực của Tổng cục Thủy sản Thái Lan (DOF).

– Với nỗ lực như vậy, gần đây Thái Lan đã đạt được những thành tựu như: sửa đổi Đạo luật tàu Thái Lan (Thai Vessel Act) và Đạo luật các vùng biển Thái Lan (Thai Waters Act), trở thành thành viên của Hiệp ước nghề cá đại dương nam Ấn Độ (SIOFA) và gia nhập Thỏa thuận Liên Hợp Quốc nguồn lợi thủy sản (UNFSA).

2. Thực hiện cải cách nghề cá tại Thái Lan
– Quản lý nghề cá dựa trên dữ liệu khoa học, khái niệm mới, công nghệ mới.

– Thiết lập Kế hoạch Quản lý Nghề cá (kế hoạch 5 năm).

– Áp dụng các biện pháp giảm đội tàu khai thác.

– Kiểm soát số lượng tàu cá bằng việc cấm đăng ký mới.

– Kiểm tra khảo sát các tàu cá để có hình ảnh rõ nét về đội tàu cá Thái Lan/không có giấy phép và chưa đăng ký được định vị.

– Loại bỏ tàu đánh cá chưa đăng ký hoặc đã đăng ký nhưng không có giấy phép đánh bắt.

– Các biện pháp và bồi thường thay thế cho các tàu bị loại bỏ.

– Chương trình cấp phép mới cho tàu cá thương mại.

– Kiểm soát số lượng giấy phép khai thác dựa trên số lượng khai thác tối đa cho phép.

– Đưa ra kế hoạch khai thác theo ngày để quản lý khai khác chung.

– Cấm một số loại ngư cụ có sức tàn phá cao.

– Quy định đóng cửa khu vực khai thác theo mùa, phân chia khu vực khai thác.

3. Đảm bảo tuân thủ đầy đủ
– Kiểm soát và thanh tra được tiến hành trong toàn bộ chuỗi cung ứng từ đánh bắt trên biển, kiểm tra cá tại cảng và chế biến cá để xuất khẩu dựa trên đánh giá rủi ro các hoạt động khai thác bất hợp pháp và có nguy cơ cao nhất

– Các hoạt động kiểm soát và thanh tra bao gồm:
+ Điều khiển Port In-Port Out (PIPO): Kiểm tra tại điểm cập cảng và thanh tra lao động trên tàu khai thác.
+ Kiểm tra trên biển.
+ Các hệ thống giám sát tàu (VMS).
+ Biện pháp quốc gia có cảng (PSM).
+ Kiểm tra lao động trong nhà máy chế biến.
+ Chương trình giám sát trên tàu (Obsserver-on-board).

4. Trung tâm Giám sát Nghề cá (FMC)
– Một phòng điều khiển VMS đã được đưa vào hoạt động từ tháng 8/2015, thuộc Trung tâm Giám sát Nghề cá của Thái Lan (FMC).

– Giám sát điện tử ở tất cả các khâu: trước khi khai thác, trong khi khai thác, trong quá trình khai thác và sau khi cập bến.

– Tất cả các tàu cá thương mại trên 30GT, cấp giấy phép khai thác với thiết bị VMS.

– Tiếp cận và hợp tác quốc tế với các tổ chức khác nhau, như Catapult UK, Fish-I-Africa, TRYGG MAT-Tracking và IOTC.

5. Triển khai Quan sát viên trên tàu (Observers On Board)
Đảm bảo có một quan sát viên tại tàu trong mọi chuyến trung chuyển phù hợp với các nghĩa vụ quốc tế:
– Thái Lan đã đào tạo được 50 quan sát viên quốc gia trên tàu sẵn sàng làm việc trên các tàu cá Thái Lan.

– Một số quan sát viên được đào tạo đã bắt đầu làm việc với các tàu chuyên chở và tàu đánh cá ở Ấn Độ Dương trong năm nay.

6. Khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm đánh bắt/NK của Thái Lan
– Thiết lập một Cơ sở dữ liệu Chứng nhận Khai thác Cắm Cờ Thái Lan.

– Phát triển Hệ thống kê khai và kết nối PSM (PPS) kết nối cơ sở dữ liệu của Tổng Cục Thủy sản Thái Lan, Cục Hải quan và Cục Hàng hải.

7. Tái cơ cấu DOF và tăng nhân lực
– Cơ cấu lại tổ chức của DOF để Đảm bảo thực hiện có hiệu quả NPOA-IUU và FMP.

– Tổ chức của DOF được cơ cấu lại từ 14 Phòng thành 24 Phòng.

– Dưới 4 cụm: 1) chính sách và hành chính, 2) nguồn lợi thủy sản, 3) nuôi trồng thủy sản, và 4) sau thu hoạch và truy xuất nguồn gốc.

– DOF đã tăng lực lượng lao động bằng cách: Tuyển dụng thêm 221 nhân viên chính thức và sử dụng 1.051 nhân viên tạm thời có kinh nghiệm.

– Ngân sách cho việc thực hiện chống lại nạn khai thác IUU: Từ tháng 5/2015 – tháng 9/2016 = 290 Triệu Baht (tương đương 7,5 Triệu Euro). Trong năm tài chính 2016 (Tháng 10/2016 – Tháng 9/2017) = 267 Triệu Baht (tương đương 7 Triệu Euro). Tổng cộng Thái Lan đã sử dụng 557 Triệu Baht (14,5 Triệu Euro) cho việc này.

8. Đẩy mạnh tham gia cộng đồng
– Ở cấp quốc gia, một Ủy ban Nghề cá Quốc gia được thành lập và bao gồm các đại diện từ các cơ quan liên quan từ khu vực công và khu vực tư nhân.

– Ở cấp địa phương, một Ủy ban Nghề cá cấp tỉnh được thành lập, bao gồm đại diện các cộng đồng địa phương và các khu vực công khác nhau.

– Sự tham gia của cộng đồng và quyền của cộng đồng địa phương được đẩy mạnh để thực hiện theo hiến pháp quốc gia của Thái Lan.

– Có các cơ chế tham gia của ngành thuỷ sản vào việc ban hành, sửa đổi và hoạch định chính sách pháp luật.

– Thái Lan cần thời gian để chứng minh hiệu quả của những cải cách và sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác khu vực để đảm bảo thực sự chấm dứt tình trạng khai thác IUU trong ngành thủy sản.

(Tham khảo bài trình bày của Tiến sĩ Suttinee Limthammahisorn – Cục trưởng Cục Quản lý Tài nguyên Thủy sản, Tổng Cục Thủy sản Thái Lan tại Hội thảo “Tăng cường quản lý IUU trong chuỗi cung cấp hải sản” tại Hội chợ Vietfish 2017).