Ý tưởng Bạc Liêu trở thành trung tâm tôm công nghiệp

Ý tưởng Bạc Liêu trở thành trung tâm tôm công nghiệp, Nguồn: Nông nghiệp Việt Nam.

1. Tổng quan phát triển thủy sản
– Nước ta có nhiều vùng có lợi thế để nuôi tôm, đặc biệt con tôm sú là sản phẩm đặc trưng Việt Nam, đáng tiếc là thương hiệu tôm Việt chưa có. Xây dựng thương hiệu tôm Việt Nam là sự thôi thúc hơn bao giờ hết… Tìm đường đi cho tôm Việt, xây dựng thương hiệu tôm Việt Nam là sự thôi thúc hơn bao giờ hết đưa nước ta thành “công xưởng tôm” hàng đầu thế giới… Việt Nam có diện tích nuôi tôm hàng năm gần 700 ngàn ha, sản lượng gần 700 ngàn tấn, kim ngạch XK tôm trên 3 tỷ USD.

– Bạc Liêu đang đứng thứ 2 cả nước về diện tích cũng như sản lượng tôm. Đặc biệt, vài năm gần đây, tỉnh này phát triển rất mạnh mô hình tôm – lúa tại hai huyện Hồng Dân và Phước Long. Vùng đất này trước đây là rốn lúa của tỉnh, nhưng từ thực tế đất bị nhiễm phèn mặn rất nặng, canh tác không hiệu quả. Tỉnh Bạc Liêu đã uyển chuyển thực hiện chuyển đổi tạo nên vùng canh tác tôm – lúa, với diện tích khoảng 29.000 ha.

– Văn phòng Chính phủ đã thông báo Kết luận của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Bạc Liêu. Đánh giá chung, Thủ tướng đề cao nỗ lực, sự cố gắng của tỉnh Bạc Liêu trong thời gian qua. Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Bạc Liêu đã khắc phục được những khó khăn, trong giai đoạn 2011 – 2015, duy trì tốc độ tăng trưởng GDP đạt 12%/năm, cao hơn trung bình cả nước. Về kiến nghị của tỉnh trong việc Quy hoạch “Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phát triển tôm Bạc Liêu” và định hướng “Xây dựng Bạc Liêu trở thành trung tâm công nghiệp ngành tôm cả nước”, Thủ tướng đồng ý về chủ trương, Bạc Liêu phải khẩn trương xây dựng đề án gửi Bộ NN-PTNT để Bộ chủ trì phối hợp với các Bộ, ngành liên quan thẩm định, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

2. Cả tỉnh nuôi tôm
– Bạc Liêu có đường bờ biển khoảng 56 km, kéo dài trên địa bàn TP.Bạc Liêu và các huyện Hòa Bình, Đông Hải. Với đặc điểm hệ thống kênh ngòi chằng chịt, đặc trưng của vùng bán đảo Cà Mau, việc dẫn nước mặn về nội đồng rất thuận tiện. Vì vậy, nghề nuôi tôm của tỉnh phát triển mạnh trên địa bàn cả 7 đơn vị hành chính cấp huyện và cả tỉnh.

– Nghề nuôi tôm tại Bạc Liêu phát triển mạnh vào những năm 2000. Hình thức nuôi ban đầu chủ yếu quảng canh truyền thống. Bạc Liêu có diện tích đất sản xuất nông nghiệp khoảng 220.000ha (chiếm 90% diện tích đất toàn tỉnh). Diện tích đất nuôi tôm chiếm ưu thế với hơn 50% (khoảng 127.000ha). Trong đó, nuôi quảng canh vẫn chiếm diện tích lớn nhất với gần 78.000ha. Tập trung tại các huyện Đông Hải (gần 35.000ha); Hòa Bình (gần 8.000ha); Giá Rai (hơn 19.500ha).

– Loại hình nuôi này đang được ngành nông nghiệp Bạc Liêu tập trung phát triển theo nhiều hình thức cải tiến, mang lại hiệu quả cao. Tại xã Điền Hải (huyện Đông Hải), mô hình nuôi quảng canh cải tiến kết hợp ít thay nước của tổ hợp tác Tiền Phong đã chứng minh được hiệu quả, với số lời 60 – 70 triệu đồng/ha/năm. Hiện nay, hình thức nuôi này đã được nhân rộng ra hàng trăm ha trên địa bàn huyện.

– Tổng diện tích thực hiện lúa tôm năm 2015 của tỉnh hơn 26.400 ha. Sản lượng đạt 7.244 tấn, năng suất nuôi đạt trung bình 0,27 tấn/ha.

– Kế hoạch năm 2016, tỉnh thực hiện diện tích lúa tôm hơn 29.400 ha. Sản lượng 9.100 tấn, năng suất trung bình tăng lên 0,31 tấn/ha.

– Hình thức nuôi tôm trên đất lúa mang lại lợi nhuận khoảng 50 – 60 triệu đồng/ha/năm, vượt trội hẳn so với cây lúa truyền thống.

3. Diện tích nuôi thâm canh lớn nhất
– Mô hình nuôi tôm thâm canh được phát triển tại Bạc Liêu khá sớm. Vào khoảng những năm đầu của thế kỷ, nuôi tôm thâm canh đã tỏa rộng trên địa bàn TP.Bạc Liêu và huyện Hòa Bình với diện tích hàng ngàn ha. Thời hoàng kim của con tôm thâm canh tại địa phương được đánh dấu vào giai đoạn 2010 – 2014.

– Trong giai đoạn này, mô hình nuôi tôm thâm canh phát triển rất mạnh ở các địa bàn trên và lan sang các huyện Giá Rai, Đông Hải và sau này là Vĩnh Lợi.

– Hiện Bạc Liêu đang đứng đầu cả nước về diện tích nuôi nuôi tôm công nghiệp, với khoảng 19.500ha. Cao hơn cả “thủ phủ” tôm Cà Mau (diện tích nuôi thâm canh khoảng 11.000ha).

– Một điều đáng nói nữa về sự phát triển lĩnh vực tôm thâm canh tại Bạc Liêu là người dân rất có ý thức trong việc phát triển đối tượng nuôi. Nếu trong cơ cấu đối tượng tôm thâm canh của các tỉnh trong vùng, tôm thẻ chân trắng phần lớn chiếm đa số, thì tại Bạc Liêu hoàn toàn ngược lại. Ngay cả giai đoạn bùng phát nuôi tôm thẻ chân trắng khủng khiếp vào những năm 2013 – 2014, người nuôi tôm Bạc Liêu vẫn “chung tình” với con tôm sú bền vững, theo đúng tinh thần được khuyến cáo.

– Năm 2015, trong diện tích nuôi tôm thâm canh 19.000ha của tỉnh, đối tượng thẻ chân trắng chỉ được người dân thả nuôi 5.500ha, chưa bằng ½ diện tích nuôi tôm sú. Trong kế hoạch thực hiện năm 2016, diện tích nuôi sú thâm canh của tỉnh vẫn hoàn toàn áp đảo tôm thẻ với 13.800ha so với 5.700ha của đối tượng thẻ chân trắng.

– Tuy nhiên, cũng cần nói thêm, sau thời gian phát triển mạnh, người nuôi thâm canh trên địa bàn các tỉnh ĐBSCL nói chung và tỉnh Bạc Liêu nói riêng đang phải đối mặt với nhiều khó khăn. Từ thực tế cho thấy, loại hình nuôi tôm thâm canh của tỉnh đang bước vào giai đoạn thăng trầm. Diện tích hiện tại bà con thả nuôi hạn chế hơn trước rất nhiều. Thậm chí có những hộ phải bỏ đi nơi khác làm ăn sau những vụ nuôi công nghiệp thất bại. Những khó khăn cơ bản như: Môi trường nuôi ô nhiễm; dịch bệnh; giá đầu vào quá cao…

– Để trở thành trung tâm tôm của cả nước, thuận lợi của tỉnh Bạc Liêu là rất lớn. Tuy nhiên, thách thức cũng không phải nhỏ. Nhiều bài toán đang chờ lời giải từ Đảng bộ, chính quyền tỉnh Bạc Liêu, sự trợ giúp của các Bộ ngành để đưa ngành tôm phát triển lên tầm cao mới.